Đền Lê Xá

Cập nhật: 30/03/2022
Đền Lê Xá được xây dựng ở đầu thôn Lê Xá, xã Tống Trân.

 Đền Lê Xá là nơi tôn thờ Tây Cung Phi Hoàng hậu (vợ thứ ba của vua Ngô Quyền). Bà là một người phụ nữ tài sắc vẹn toàn, cùng tham gia gánh vác việc nước với Ngô Quyền. Phối thờ cùng Bà là hai tướng Thiên Bồng, Phù Lưu và ba người con gái của Bà (nàng Cả, nàng Dì và nàng Chút). Các vị lãnh đạo quân sỹ chống lại Thập đạo xứ quân. Các tướng biết không thể chống cự nổi nên đã tuẫn tiết để không bị sa vào tay các sứ quân và giữ trọn lòng trung thành với triều đình nhà Ngô. Các triều đại về sau đều ban phong mỹ tự cho các thần.

 Tại đền cũng ghi nhận nhiều sự kiện lịch sử của địa phương và dân tộc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Nơi đây, các đồng chí cán bộ về ở để gây dựng cơ sở và tuyên truyền đường lối Cách mạng. Năm 1946, tại đền đã diễn ra cuộc họp bầu ra uỷ ban kháng chiến hành chính, mở lớp bình dân học vụ tại di tích, là địa điểm sơ tán của trường Đại học sư phạm I.

 Đền Lê Xá được khởi dựng từ khá sớm với quy mô kiến trúc chính kiểu chữ Nhị và hai dãy Giải vũ. Toà Tiền tế gồm 05 gian 02 chái, kết cấu các bộ vì kiểu chồng rường giá chiêng, vì nách kiểu chồng rường đấu sen. Các con rường, đấu và hệ thống đầu dư đều được chạm khắc tỷ mỉ, khéo léo. Hậu cung gồm 03 gian, vì làm kiểu chồng rường, bào trơn đóng bén. Hiện nay, đền Lê Xá mang đậm phong cách kiến trúc và mỹ thuật thời Nguyễn. Tổng thể các hạng mục công trình hài hoà nằm trong không gian thoáng đãng.

 Tại đền còn lưu giữ một số hiện vật tiêu biểu như: cuốn thần tích, 03 bức đại tự cổ, ngai thờ, tượng bà Tây Cung Hoàng Hậu,...

 Đền Lê Xá được Bộ Văn hóa - Thông tin và Thể thao xếp hạng là di tích “Lịch sử và kiến trúc” cấp Quốc gia theo Quyết định số 2309/QĐ ngày 30/12/1991.


Xem tiếp