Ngày 27/10/2026, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ký Quyết định số 2884/QĐ-BVHTTDL và Quyết định số 2887/QĐ-BVHTTDL về việc đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể đối với Lễ hội Kéo chữ làng Phụng Công (xã Quỳnh Phụ) và Lễ hội đền Hương Quất (xã Chí Minh).
Lễ hội Kéo chữ làng Phụng Công (xã Quỳnh Phụ, tỉnh Hưng Yên)
Lễ hội Kéo chữ làng Phụng Công được tổ chức 3 năm một lần từ ngày mồng 7 đến ngày mồng 9 tháng Giêng, gắn liền với tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng Ma Kỳ Công - vị thần có công giúp vua Lý đánh giặc Chiêm Thành bảo vệ bờ cõi và truyền dạy nghệ thuật kéo chữ cho nhân dân. Sau khi Ngài hóa, nhân dân đã lập lăng miếu phụng thờ và tổ chức lễ hội định kỳ để tri ân công đức. Các hoạt động chính trong bao gồm: Lễ mộc dục, lễ rước kiệu, tế lễ, bản hội kéo chữ, dâng hương và các trò chơi dân gian. Trong đó, bản hội kéo chữ là thành tố đặc trưng và trung tâm của phần hội, được cộng đồng duy trì như một hình thức trình diễn dân gian có tính tổng hợp.
Bản hội kéo chữ mô phỏng một số hình thức tổ chức đội hình, thế trận trong nghệ thuật quân sự truyền thống, kết hợp giữa nghệ thuật tạo hình bằng đội ngũ người, yếu tố quân sự cổ truyền, tín ngưỡng dân gian và tri thức, kỹ năng điều hành tập thể. Các chữ Hán được quân hội kéo lên là những chữ có ý nghĩa tốt đẹp như: Hòa Bình, Thái Bình, Đông A,Việt Nam Độc Lập, Độc Lập Tự Do,… thể hiện khát vọng hòa bình, độc lập, phồn vinh và hạnh phúc.
Đoàn rước trong Lễ hội đền Hương Quất (xã Chí Minh, tỉnh Hưng Yên)
Lễ hội đền Hương Quất là lễ hội vùng quy mô lớn, diễn ra từ ngày 19 đến 21/9 âm lịch vào các năm “Dần, Thân, Tỵ, Hợi” (3 năm một lần). Đây là lễ hội có từ lâu đời, mang đậm nét văn hóa đặc trưng của vùng châu thổ sông Hồng. Các hoạt động chính bao gồm: Tế cáo yết, lễ rước tập ngơi, lễ rước kiệu Thánh tuần du bản hương, tế lễ, dâng hương và các trò chơi dân gian.
Điểm nhấn của lễ hội là hệ thống nghi lễ được thực hành bài bản (lễ phụng nghinh, tế lễ, lễ rước Thánh,…), quy chuẩn sắp đặt lễ vật khắt khe và quy mô đám rước hoành tráng với 10 cỗ kiệu bát cống (thời Hậu Lê) hội tụ trong một hội làng, sự tham gia của 5 chủ tế trong nghi thức tế lễ,... Đây cũng là không gian lưu giữ các loại hình nghệ thuật truyền thống (múa lân, múa sinh tiền, múa đĩ đánh bồng) và trò chơi dân gian (đi cầu kiều, bắt vịt, kéo co,…) đặc trưng của cư dân nông nghiệp lúa nước.
Hệ thống kiệu rước tại đền Hương Quất, xã Chí Minh
Lễ hội đền Hương Quất không chỉ phản ánh lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất và con người, tôn vinh sức mạnh cố kết cộng đồng và sự sáng tạo văn hóa của nhân dân, mà còn lưu giữ, giáo dục truyền thống lịch sử, khơi dậy lòng yêu nước, tự hào dân tộc cho thế hệ sau.
Như vậy, tính đến nay, trên địa bàn tỉnh Hưng Yên (mới) đã có 32 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể là: Ca trù; Lễ hội Đền Trần (xã Long Hưng); Lễ hội Đền A Sào (xã A Sào); Lễ hội Đền Tiên La (xã Tiên La); Nghệ thuật Hát trống quân Hưng Yên; Lễ hội đền Đồng Bằng (xã Đồng Bằng); Lễ hội làng Quang Lang (xã Thái Thụy); Lễ hội Chùa Keo (xã Vũ Tiên); Lễ hội Đền Lộng Khê (xã Quỳnh Phụ); Lễ hội làng Thượng Liệt (xã Đông Quan); Nghệ thuật Múa rối nước huyện Đông Hưng; Tục chơi diều sáo trong lễ hội Sáo Đền (phường Vũ Phúc); Lễ hội đền Tống Trân (xã Tống Trân); Lễ hội Cầu mưa (xã Như Quỳnh); Lễ hội đền Đa Hòa (xã Mễ Sở); Lễ hội đền Hóa Dạ Trạch (xã Triệu Việt Vương); Nghệ thuật Chèo Thái Bình; Lễ hội đền An Xá (Lễ hội Đậu An - xã Hoàng Hoa Thám); Lễ hội đình- đền Bổng Điền (xã Tân Thuận); Lễ hội đình Quan Xuyên (xã Chí Minh); Lễ hội làng La Vân (xã Quỳnh Phụ); Nghề làm muối biển xã Thụy Hải (xã Thái Thụy); Nghệ thuật Chèo tỉnh Hưng Yên; Lễ hội chùa Ông (xã Như Quỳnh); Tri thức dân gian Nuôi và chế biến gà Đông Tảo (xã Hoàn Long); Lễ hội đền Phượng Hoàng (xã Tiên Tiến); Lễ hội truyền thống đền Hưng Long (xã Đông Tiền Hải); Hội Lạng (xã Thư Trì); Tri thức Trồng và chế biến nhãn lồng Hưng Yên; Lễ hội Kéo chữ làng Phụng Công (xã Quỳnh Phụ); Lễ hội đền Hương Quất (xã Chí Minh).
Như Thủy