Đền Dạ Trạch còn gọi là Đền Hóa không chỉ nổi tiếng với huyền thoại tình yêu của chàng trai đánh cá nghèo và nàng công chúa xinh đẹp, mà còn gắn liền với truyền thuyết về đầm Dạ Trạch (Đầm Một Đêm), với chiến tích đánh thắng quân Lương của Triệu Quang Phục, chống giặc Minh của Lê Lợi,…
Toạ lạc trên một khu đất cao ráo, thoáng mát tại thôn Yên Vĩnh, xã Dạ Trạch, đền là nơi tôn thờ Đức thánh Chử Đồng Tử cùng nhị vị phu nhân là Tiên Dung công chúa (con gái vua Hùng thứ 18) và Tây Sa công chúa. Phối thờ cùng ba vị là thân phụ, thân mẫu của Chử Đồng Tử và Triệu Quang Phục (Triệu Việt Vương). Tương truyền, vị trí của ngôi đền chính là nền lâu đài, thành quách xưa của Chử Đồng Tử và nhị vị phu nhân. Sau khi ba vị hóa về trời, nơi đây biến thành một đầm nước rộng mênh mông người dân gọi là “Nhất Dạ Trạch” (Đầm Một Đêm) và lập đền thờ ba vị ngay trên nền đất đó gọi là đền Dạ Trạch. Cũng nhờ địa thế nơi đây mà Triệu Quang Phục đã đánh thắng giặc Lương vào thế kỷ thứ VI.
Đền được khởi dựng từ rất sớm, ban đầu chỉ là ba gian nhà tranh tre, lợp lá nằm trên mô đất cao có hình mui rùa, xung quanh là đầm lầy và lau sậy. Do chiến tranh và thời gian, ngôi đền cũ bị phá huỷ. Năm 1890, Tiến sĩ Chu Mạnh Chinh lúc đó là quan Án sát tỉnh Hưng Yên đã thiết kế và hưng công xây dựng lại ngôi đền với kiến trúc hình chữ Công gồm 03 toà: Tiền tế, Trung từ và Hậu cung. Tòa Tiền tế 05 gian, các bộ vì làm kiểu vì chồng rường. Toà Trung từ 03 gian và Hậu cung 03 gian, kiến trúc đơn giản. Các cấu kiện kiến trúc mang đậm nét kiến trúc, mỹ thuật thời Nguyễn.
Tại đền còn lưu giữ nhiều hiện vật tiêu biểu như: chuông đồng đúc năm Thành Thái thứ 14 (1902), tượng cá chép (hay còn gọi là Bế ngư thần quan), mộc bản, những bức hoành phi, bức châm do tiến sĩ Chu Mạnh Trinh viết, đặc biệt là bài thơ khắc trên bia chất liệu đá hoa cương (1895) với nội dung ca ngợi vẻ đẹp của mảnh đất và con người nơi đây.
Lễ hội truyền thống tại di tích được tổ chức vào các ngày 10,11,12 tháng 2 âm lịch. Sông Hồng thức giấc sớm cùng tiếng trống chiêng giục giã, kiệu rước Thành hoàng cùng dòng người náo nức từ các ngả đổ dồn về đền dự lễ lấy nước cúng thánh, rước cá chép và diễn tích cá chép vượt vũ môn hóa rồng - một nghi lễ mang đậm bản sắc của cư dân nông nghiệp lúa nước, cầu mưa thuận gió hòa, vụ mùa bội thu,… và tham gia nhiều trò chơi dân gian như đánh cờ người, chọi gà, bơi thuyền, múa rồng,… Nét đẹp trong lễ hội Chử Đồng Tử được lưu truyền từ ngàn xưa đến ngày hôm nay và nó sẽ bất tử như chính chàng trai họ Chử vậy.
Đền Dạ Trạch được Bộ Văn hóa xếp hạng là di tích “Lịch sử” cấp Quốc gia theo Quyết định số 28-VH/QĐ ngày 18/01/1988.