Đền - Chùa Nghĩa Chế

 * Đền Nghĩa Chế

 Đền thờ đức vua Ngô Quyền cùng gia thất nhà Ngô gồm: Ngô Xương Văn, Ngô Xương Ngập và chính phi Dương Thị Như Ngọc. Đây là những nhân vật gắn liền với chiến thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938. Theo truyền thuyết, trong tất cả các địa danh còn lại trên đất Nghĩa Chế thì khu vực đền, chùa hiện nay là nơi đóng quân khi xưa của vua Ngô Quyền. Từ đây, Ngô Quyền có thể chỉ huy được toàn bộ quân lính trong khu vực rộng lớn. Để ghi nhớ công ơn của nhà Ngô, ghi nhớ những dấu chân của nhà Ngô đã từng đóng quân trên mảnh đất của địa phương mình. Sau khi nhà Ngô sụp đổ, nhân dân Nghĩa Chế đã lập đền thờ Ngô Vương cùng gia thất của ông ngay trên chính khu đất nơi ông từng đóng quân. Hiện tại, đền có kết cấu kiến trúc hình chữ Đinh gồm 05 gian Tiền tế và 03 gian Hậu cung, kiến trúc kiểu chồng rường đấu sen.

 * Chùa Nghĩa Chế

 Chùa Nghĩa Chế (Viên Cổ tự) được khởi dựng từ sớm, ban đầu chùa toạ lạc tại khu vườn Đào phía Tây của thôn. Vào đầu thế kỷ XX, chùa được chuyển về vị trí như ngày nay. Đến năm Thành Thái Tân Sửu (1901), chùa được tu sửa với kiến trúc hình chữ Nhị gồm 03 gian Tiền đường và 03 gian Thượng điện. Các bộ vì chính được tạo tác theo chồng rường đấu kê. Công trình kiến trúc hiện nay còn tương đối đồng bộ, vững chắc mang phong cách mỹ thuật thời Nguyễn.

 Cụm di tích còn lưu giữ nhiều hiện vật quý như: ngai thờ, sập thờ, đại tự, câu đối, đỉnh đồng, 01 cuốn thần tích, 07 đạo sắc phong thời Nguyễn, pho tượng Phật cổ Adiđà.

 Hằng năm, vào ngày mồng 06 tháng 02 âm lịch, nhân dân địa phương long trọng tổ chức lễ hội truyền thống cụm di tích đền - chùa Nghĩa Chế để tưởng nhớ đến công lao của các vị thành hoàng làng. Lễ hội diễn ra trong khi vui tươi, phấn khởi với các hoạt động tế lễ, dâng hương, rước kiệu và nhiều hoạt động diễn xướng, trò chơi dân gian thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia.

 Quần thể di tích đền - chùa Nghĩa Chế là một công trình kiến trúc khá hoàn chỉnh. Trải qua thời gian, di tích vẫn giữ được nét cổ kính như xưa. Ngày 10/3/1994, Bộ Văn hóa - Thông tin đã ban hành Quyết định số 372 QĐ/TB xếp hạng cụm di tích đền - chùa Nghĩa Chế là di tích “Lịch sử và kiến trúc nghệ thuật” cấp Quốc gia.