Chùa Triều Dương

 Theo tài liệu bia ký cho thấy chùa Triều Dương được khởi dựng vào thời Hậu Lê (thế kỷ XVII), đến đời vua Lê Ý Tông niên hiệu Vĩnh Hựu năm Đinh Tỵ (1737) chùa được trùng tu lớn. Thời Nguyễn, niên hiệu Tự Đức (1848), chùa được tu sửa lần thứ 02 với bố cục hình chữ Đinh. Tiền đường 05 gian được xây kiểu tường hồi bít đốc. Các bộ vì được tạo tác theo kiểu thượng giá chiêng, hạ kẻ bẩy. Các cấu kiện gỗ chủ yếu bào trơn đóng bén. Riêng các con rường và bẩy hiên được chạm khắc hình hoa văn sóng nước và hoa lá cách điệu. Thượng điện gồm 03 gian, bộ vì kiểu ván mê. Trên vì được chạm khắc hình tượng hổ phù, lá hoá long cùng nhiều hoa văn cách điệu khác. Ngoài chùa chính còn khu thờ Mẫu được xây dựng vào năm Kỷ Tỵ (1929) theo kiểu chữ Tam gồm Tiền tế 03 gian, Trung từ 03 gian và Hậu cung 02 gian.

 Bên cạnh những giá trị về mặt kiến trúc, chùa Triều Dương còn là nơi ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của địa phương và dân tộc. Trong giai đoạn 1939 - 1945, chùa đã trở thành địa điểm họp bàn tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng. Chính nơi đây cũng là địa điểm tập trung của lực lượng vũ trang địa phương chống Pháp. Ngôi chùa như một vọng gác tiền tiêu theo dõi diễn biến của địch tại các bốt như: bốt Triều Dương, bốt Cống Hới, bốt Cầu Địa và bốt Quán Né. Đồng thời là một pháo đài chống phá sự càn quét của giặc bảo vệ xóm làng. Hòa bình lập lại, ngôi chùa được sử dụng làm nơi sản xuất của Hợp tác xã. Ngày nay, là nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh của nhân dân địa phương.

 Tại chùa, hiện còn lưu giữ được hệ thống tượng Phật tương đối phong phú với 34 pho tượng cổ. Trong đó, có những pho tượng mang niên đại thời Hậu Lê. Ngoài ra, còn có một số hiện vật tiêu biểu: chuông đồng, bia đá, cây hương đá,… mang phong cách nghệ thuật thời Lê - Nguyễn.

 Căn cứ giá trị tiêu biểu của di tích, ngày 23/8/2004 Bộ Văn hóa - Thông tin đã ban hành Quyết định số 78/2004/QĐ-BVHTT xếp hạng chùa Triều Dương là di tích “Kiến trúc nghệ thuật” cấp Quốc gia.