Chùa Hương Lãng

Cập nhật: 20/04/2022
Chùa Hương Lãng (Viên Giác tự hay chùa Lạng), dân gian vẫn quen gọi là chùa ông Sấm. Chùa quay hướng Nam, nhìn ra sông Lạng, thuộc thôn Chùa, xã Minh Hải. Nhà Phật coi hướng Nam là hướng Bát Nhã, hướng cơ bản gắn với trí tuệ, có thể giúp các kiếp tu diệt trừ được dục vọng để đến bến bờ giác ngộ và giải thoát. Đây cũng là hướng có thể trợ giúp cho Phật tử tu tâm dưỡng tính, hướng tới thiện tâm trên nền tảng trí tuệ nhà Phật.

Chùa ngoài thờ Phật còn là nơi tôn thờ Linh nhân Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan - một bậc nữ trung hào kiệt, vợ vua Lý Thánh Tông. Ỷ Lan nổi tiếng là người phụ nữ xinh đẹp, giỏi việc nước đảm việc nhà, được đông đảo quần thần và nhân dân hết mực ngưỡng mộ, yêu mến. Sinh thời, Hoàng Thái Hậu Ỷ Lan rất mực tôn sùng đạo Phật, bà đã cho hưng công xây dựng nhiều chùa chiền trong cả nước. Chùa Hương Lãng là một trong những di tích mà Hoàng Thái Hậu xây dựng. Sau khi mất, bà được nhân dân tôn là “Phật tổ như lai xuất thế” thờ tự tại chùa và nhiều nơi khác trong cả nước.

Chùa được xây dựng từ thời Lý (năm 1115). Sau đó, đã bị phá hủy, vết tích hiện còn xót lại là một bệ tượng đá sư tử đội hoa sen và các thành bậc chạm hình sấu đá. Bệ đá hoa sen này được ghép từ các viên đá vuông chạm hình hoa thiêng mềm mại. Bệ gồm ba phần là tầng đế, tầng thân và tầng hoa sen. Đặc biệt phần thân bệ đá được tạc hình tượng sư tử trong tư thế gồng mình hai chân trước hơi vát hình chữ V, hai chân sau co gập. Giữa trán chạm hình hoa văn tròn bao quanh chữ “Vương”. Có thể nói, bệ đá hoa sen chùa Hương Lãng là một công trình nghệ thuật thể hiện trí tuệ tuyệt vời của các nghệ nhân thời Lý.

Hiện nay, trên nền đất của chùa Hương Lãng cổ, các hạng mục đã được phục dựng. Chùa nằm trên một khu đất khoảng gần 1ha với kiến trúc kiểu chữ Tam gồm: 07 gian Đại bái, bộ vì được tạo tác theo kiểu chồng rường đấu kê. Tiền đường 07 gian, các bộ vì được làm bằng gỗ lim theo kiểu con chồng đấu sen với bốn hàng chân cột. Tất cả các cột đều được kê trên chân tảng bằng đá trang trí hoa văn hình cánh sen, phong cách thời Lý. Thượng điện 03 gian, kiến trúc kiểu chồng diêm hai tầng tám mái.

Tại chùa còn lưu giữ được một số di vật thời Lý vô cùng đặc sắc và độc đáo như: chân tảng đá, bia đá, sấm đá, rồng đá, tượng ông sấm đá điển hình của nghệ thuật điêu khắc thời Lý,…

Chùa Hương Lãng được Bộ Văn hóa xếp hạng là di tích “Kiến trúc nghệ thuật” cấp Quốc gia năm theo Quyết định số 15 VH/QĐ, ngày 13 tháng 3 năm 1974.


Xem tiếp