Theo Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Xá lợi Phật bảo vật Quốc gia Ấn Độ hiện được tôn trí tại Bảo tàng Quốc gia New Delhi và chỉ được đưa ra nước ngoài trong những dịp đặc biệt, với nghi lễ tương đương chuyến công du cấp nguyên thủ quốc gia. Ban đầu, Xá lợi dự kiến được cung nghinh trở lại Ấn Độ vào ngày 21/5/2025. Tuy nhiên, theo thông báo của Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, Thủ tướng Ấn Độ đã đồng ý gia hạn thời gian tôn trí đến ngày 02/6/2025 nhằm đáp ứng nguyện vọng chiêm bái của đông đảo Tăng Ni, Phật tử và người dân Việt Nam. Trong hành trình mở rộng, Xá lợi Phật sẽ được tôn trí tại 5 địa điểm trên cả nước gồm: chùa Bái Đính (Ninh Bình), chùa Phúc Sơn (Bắc Giang), Cung Trúc Lâm Yên Tử (Quảng Ninh), chùa Chuông (Hưng Yên) và chùa Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng). Trong số đó, chùa Chuông Hưng Yên vinh dự là một trong những địa điểm được lựa chọn để Phật tử và nhân dân chiêm bái, thể hiện ý nghĩa tâm linh sâu sắc và giá trị văn hóa đặc biệt của di tích.
Chùa Chuông Hưng Yên
Chùa Chuông nay thuộc địa phận phường Hiến Nam, thành phố Hưng Yên được xây dựng trên thế đất đắc địa, mặt chính hướng Nam, là nơi hội tụ linh khí và tâm linh Phố Hiến, một đô thị từng sánh ngang với Kinh Kỳ vào thế kỷ XVI–XVII. Chùa gắn liền với truyền thuyết về quả chuông vàng trôi theo dòng lũ lớn, dạt vào vùng đất Nhân Dục và được nhân dân coi là báu vật trời ban. Từ đó, chùa có tên là Kim Chung Tự như một biểu tượng thiêng liêng của Phật pháp và hồn cốt dân tộc. Chùa không chỉ nổi bật về mặt lịch sử mà còn đặc sắc ở kiến trúc. Khác với nhiều chùa truyền thống, chùa Chuông được xây dựng theo kiểu “Nội Công ngoại Quốc liên hoàn”, kết hợp với thế “Tứ thủy quy đường”, gồm các hạng mục: Tam quan, Tiền đường, Thượng điện, 2 dãy hành lang, nhà Tổ, nhà Mẫu, nhà thờ Đức vua 2 Thần Nông… tạo nên một tổng thể đăng đối, hài hòa, giàu tính biểu tượng. Tại đây hiện còn lưu giữ nhiều di vật quý như bia đá thời Vĩnh Thịnh (1711), chuông đồng, khánh đá, câu đối, đại tự cùng hệ thống tượng Phật phong phú, đặc biệt là bộ tượng Thập Bát La Hán, Thập Điện Diêm Vương, Tứ Trấn và Bát Bộ Kim Cương được tạo tác công phu, phản ánh tinh thần Phật giáo và nghệ thuật điêu khắc thời Hậu Lê – Nguyễn. Với những giá trị tiêu biểu, Chùa Chuông đã được Bộ Văn hóa - Thông tin và Thể thao xếp hạng là di tích “Kiến trúc - nghệ thuật” cấp Quốc gia ngày 21/01/1992 và là di tích tiêu biểu trong Khu di tích Phố Hiến được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng cấp quốc gia đặc biệt năm 2014. Nơi đây không chỉ là trung tâm sinh hoạt Phật giáo, mà còn là điểm đến văn hóa lịch sử quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân Hưng Yên và du khách thập phương. Sự kiện Xá lợi Phật được tôn trí tại đây càng khẳng định vai trò của di tích trong việc kết nối quá khứ - hiện tại, bảo tồn - phát huy giá trị văn hóa truyền thống và làm giàu thêm chiều sâu tâm linh của cộng đồng. Với sự chuẩn bị chu đáo từ chính quyền địa phương, Giáo hội Phật giáo tỉnh và các ngành chức năng, công tác tổ chức chiêm bái Xá lợi tại chùa Chuông được đảm bảo trang nghiêm, an toàn, đúng quy định và mang đậm dấu ấn văn hóa tâm linh. Đây là dịp quan trọng để nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn di sản, khơi dậy niềm tự hào về giá trị Phật giáo trong dòng chảy lịch sử dân tộc và củng cố niềm tin, đạo lý trong đời sống xã hội hôm nay.
Người thực hiện: Nguyễn Linh