Nằm ẩn mình trong xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên, Quần thể di tích làng Nôm là một điểm đến du lịch độc đáo và hấp dẫn mà du khách không thể bỏ lỡ. Với bề dày lịch sử hàng trăm năm, làng Nôm không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mà còn là một bức tranh sống động về cuộc sống và con người Việt Nam xưa. Quần thể di tích làng Nôm bao gồm nhiều công trình kiến trúc và di tích lịch sử quan trọng như: Cổng làng Nôm, cầu Nôm, đình Nôm, chùa Nôm, chợ Nôm… quần tụ với nhau như một bảo tàng sống của nông thôn Việt Nam giữa khu vực đồng bằng Bắc Bộ. Một trong những điểm nhấn nổi bật của làng Nôm là cây cầu đá gồm 9 nhịp đầu rồng đã có khoảng 200 năm soi bóng xuống dòng sông Nguyệt Đức. Cầu Nôm xây dựng từ thế kỷ 18 với kiến trúc vững chắc kết hợp cùng nhiều chi tiết chạm khắc tinh xảo được coi như biểu tượng của làng. Dạo bước trên cầu, du khách sẽ cảm nhận được sự bình yên và cổ kính, phảng phất nét đẹp của thời gian.
Ảnh: Cây cầu Nôm Bắc qua dòng sông Nguyệt Đức
Khi đến thăm làng Nôm, du khách sẽ ngay lập tức bị cuốn hút bởi vẻ đẹp cổ kính của các công trình kiến trúc nơi đây. Làng Nôm nổi tiếng với những ngôi nhà cổ có tuổi đời hàng trăm năm. Các ngôi nhà được xây dựng chủ yếu bằng gạch nung, mái ngói đỏ nằm ẩn mình dưới bóng cây cổ thụ. Tất cả tạo nên một bức tranh làng quê Việt Nam yên bình. Và du khách không thể bỏ qua Chùa Nôm hay còn gọi là Linh Thông cổ tự, đây là ngôi chùa nổi tiếng với sự cổ kính và linh thiêng. Chùa Nôm được xây dựng từ thời Hậu Lê, nổi bật với nhiều pho tượng Phật làm từ đất nung và gỗ quý. Hằng năm, cứ vào ngày mùng 10, 11 và 12 tháng Giêng, dân làng lại long trọng tổ chức lễ hội truyền thống. Trong lễ hội, ngoài phần tế lễ dâng hương thờ Phật, dân làng còn tổ chức nhiều trò chơi dân gian độc đáo, thu hút đông đảo du khách thập phương đến tham dự và trải nghiệm các hoạt động văn hóa, tâm linh đặc sắc.
Ảnh: Chùa Nôm
Vẫn nguyên dấu ấn xưa, đình làng Nôm hay còn gọi là đình Tam Giang là nơi thờ Thành hoàng làng, một vị thần bảo hộ cho dân làng. Đình xây dựng từ rất sớm ban đầu là một ngôi miếu nhỏ, được làm bằng vật liệu đơn giản. Sau đó, nhân dân tu sửa, tôn tạo thành ngôi đình lớn ngay giữa làng Cầu Nôm. Khi bước vào sân đình, bất cứ ai cũng bị ấn tượng bởi hình ảnh hai con rồng đá nằm chầu bên ngoài cửa đình, các nét chạm khắc vô cùng tinh tế và điêu luyện: đầu rồng mọc sừng, thân uốn lượn tựa đang bay trên không trung, mình có vây, chân bốn móng. Kế sau đó hai con rồng đá là hai Ông Voi chầu có kích thước tương đối với voi thật, phía trước tường và cột trụ bậc lên xuống đều được xây bằng đá xanh rất chắc chắn. Hằng năm, lễ hội truyền thống đình Nôm diễn ra vào ngày mồng 10 tháng 8 (âm lịch) để kỷ niệm ngày hóa của Đức thánh Tam Giang cùng mẹ và vợ Ngài. Lễ hội là dịp để giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ hôm nay, hướng về cội nguồn. Đồng thời, giúp chúng ta hiểu thêm về tín ngưỡng thờ thần của người Việt.
Ngoài các công trình kiến trúc đặc sắc, làng Nôm còn gây ấn tượng bởi khung cảnh thiên nhiên yên bình với con sông Nôm hiền hòa và những cánh đồng lúa bát ngát. Mỗi mùa, cánh đồng lúa lại khoác lên mình một màu áo mới, từ màu xanh non tươi mát của mạ non đến màu vàng óng ả của lúa chín. Tới đây, du khách sẽ cảm nhận được sự thanh bình, giản dị của cuộc sống thôn quê cùng với sự hiếu khách và chân thành của người dân làng Nôm. Chuyến đi sẽ không trọn vẹn nếu du khách không thưởng thức những món ăn đặc sản của Hưng Yên như nhãn lồng Hưng Yên, tương Bần hay gà Đông Tảo, để cảm nhận hương vị đặc trưng của vùng đất này.
Quần thể di tích làng Nôm thực sự là một điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thích khám phá lịch sử, văn hóa và thiên nhiên. Đây không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, lịch sử quý báu mà còn là một điểm đến lý tưởng cho du khách muốn tìm về những giá trị truyền thống và tận hưởng không gian yên bình của làng quê Việt Nam.
Người thực hiện: Nguyễn Linh