Đền thờ danh nhân Hoàng Hoa Thám tọa lạc tại thôn Dị Chế, xã Dị Chế, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Đền thờ là nơi tôn vinh sự nghiệp và những cống hiến của người anh hùng áo vải Hoàng Hoa Thám. Hoàng Hoa Thám tên thật là Trương Văn Nghĩa, sinh năm 1858 trong một gia đình nhiều đời thoát ly nông nghiệp. Ông là thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa Yên Thế chống thực dân Pháp, cuộc khởi nghĩa nông dân oanh liệt và kéo dài nhất trong lịch sử Việt Nam lúc bấy giờ. Ngày nay, không chỉ ở Hưng Yên, tên của người anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám đã trở thành tên những địa danh, những con đường, khu phố, công viên, trường học trên mọi miền của Tổ quốc.
Ảnh: Cổng đền thờ
Nhà lưu niệm danh nhân Hoàng Hoa Thám có mặt tiền hướng Đông Nam, xây dựng năm 2004 trên nền móng cũ của gia đình. Đến ngày 01/10/2017, di tích được nâng cấp, mở rộng khuôn viên và đổi tên thành Đền thờ danh nhân Hoàng Hoa Thám gồm nhiều hạng mục công trình như: Nghi môn, nhà tưởng niệm, tả vu, hữu vu, nơi đón tiếp khách đến tham quan, thăm viếng cùng hệ thống sân vườn hài hòa. Nghi môn có mặt bằng rộng 13,4 m2 gồm 03 cửa ra vào. Qua khoảng sân tới tòa Tiền tế kết cấu ba gian hai chái làm kiểu tường hồi bít đốc. Đây là nơi giới thiệu, trưng bày các hình ảnh tư liệu, bản trích liên quan đến người anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám. Sau Tiền tế là 01 gian Hậu cung làm kiểu tường hồi bít đốc. Tại đây đặt ban thờ chính cùng bức tượng đồng tướng quân Hoàng Hoa Thám trong tư thế uy nghi, trang nghiêm. Dãy tả vu, hữu vu nằm về phía trước hai bên đền thờ chính, mỗi dãy 03 gian làm theo kiểu tường hồi bít đốc, mái lợp ngói mũi hài. Các hạng mục công trình tại di tích được bố trí hài hòa, cân đối. Hiện nay, đền thờ còn lưu giữ một số hiện vật tiêu biểu như: Cuốn thư, cửa võng sơn son thếp vàng, câu đối … cùng nhiều hình ảnh, tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp và nhân cách tướng quân Hoàng Hoa Thám.
Ảnh: Tượng đồng danh nhân Hoàng Hoa Thám
Hằng năm, lễ tưởng niệm người anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám tổ chức vào ngày 15 tháng 02 (âm lịch). Bên cạnh phần lễ trang nghiêm với hoạt động dâng hương, tế lễ, rước kiệu là phần hội với các trò chơi dân gian thu hút đông đảo nhân dân địa phương như: võ vật cổ truyền, chọi gà, cờ người, giao lưu văn nghệ … Đền thờ danh nhân Hoàng Hoa Thám là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước của dân tộc cho các thế hệ tương lai. Đây cũng là điểm đến văn hóa đối với các tầng lớp nhân dân trong và ngoài tỉnh muốn tìm hiểu về lịch sử, thân thế, sự nghiệp về người anh hùng áo vải Hoàng Hoa Thám. Với nhưng giá trị về lịch sử, văn hóa, đền thờ danh nhân Hoàng Hoa Thám được Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên xếp hạng là "Di tích lịch sử cấp tỉnh" theo Quyết định số 406/QĐ-CTUBND ngày 31/01/2019.
Người thực hiện: Nguyễn Linh